رفتن به متن فصل
هندیجانHENDIJANتاریخ و میراث
فصل ۵۴HENDIJAN / HERITAGE

۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ خورشیدی؛ قرارداد تا بهره‌برداری

تأسیس تصفیه‌خانهٔ آب در هندیجان

روایت قرارداد و بهره‌برداری از تصفیه‌خانه آب هندیجان و انتقال آب به ساکنان دو سوی رودخانه زهره.

روایت محلی · بر پایه متن ارسالی و اصلاحات صاحب محتوا

آغاز مطالعه تاریخ و میراث هندیجان

تأسیس تصفیه‌خانهٔ آب در هندیجان

تا پیش از تأسیس شهرداری هندیجان در سال ۱۳۳۷، آب مصرفی مورد نیاز مردم از رودخانهٔ زُهرهٔ هندیجان تأمین می‌گردید، به این صورت که عموم مردم، جهت سامان بخشیدن به امورات خود که لازمهٔ انجام آنها وجود آب بود، به رودخانه رفته، در آنجا ظروف و لباس‌هایشان را می‌شستند. سپس اغلب اوقات آب مصرفی مورد نیاز خود، جهت تهیهٔ غذا و دیگر مصارف خانگی را، به وسیله مَشک و یا حلب‌های فلزی به همراه خود به خانه‌هایشان می‌آوردند. در سطح شهر عده‌ای از سقّاها که کار حمل آب از رودخانه به درب منازل را انجام می‌دادند، با دریافت هزینه‌ای به عنوان دستمزد، آب مصرفی مورد نیاز مردم هندیجان را تأمین می‌کردند. در اواخر سال ۱۳۳۹، توسط شهرداری، دستگاه‌های تلمبهٔ آب در ساحل رودخانه، تعبیه گردید که کار انتقال آب رودخانه به برخی از نقاط شهر را انجام می‌داد، به این ترتیب که به وسیلهٔ ۳ دستگاه تلمبهٔ آب «بَمفورد» انگلیسی که دو دستگاه آن قطری برابر ۶ اینچ و دستگاه دیگر قطری برابر ۴ اینچ داشت، آب رودخانه را به نقاط مختلف شهر انتقال می‌دادند.

از این سه دستگاه تلمبه، یک دستگاه ۴ اینچی برای مصرف ادارات دولتی، کارخانهٔ برق و یخ‌سازی شهرداری و دو دستگاه دیگر نیز که ۶ اینچی بودند، برای مصرف در فضای سبز پارک‌ها و همچنین استفادهٔ عموم مردم، اختصاص داده شده بود که در بعضی مواقع حتی به باغچه‌های منازل نیز آب انتقال داده می‌شد و در ازای آن مبلغ ۱۲۰ ریال برای هر ساعت آب‌رسانی، به شهرداری پرداخت می‌گردید.

در تابستان‌ها که آب رودخانه کاهش پیدا می‌کرد و شوری آن بالا می‌رفت، شهرداری مجبور بود به وسیلهٔ کامیون‌های تانکردار، آب مصرفی مردم هندیجان را از شهرستان معشور تأمین نموده و با عبور از کوچه و خیابان‌ها به صورت جیره‌بندی، به هر خانه، مقداری آب تحویل نماید.

یادداشت متنِ منبع: کامیون توزیع آب شیرین در هندیجان

از اوایل سال ۱۳۴۱، از نظر آب‌رسانی نقشه‌ها و برآورد مصرف آب، پیش‌بینی‌هایی انجام گردید که در نهایت در سال ۱۳۵۰، قرارداد تأسیس تصفیه‌خانهٔ آب مصرفی بین «وزارت آبادانی و مسکن» و «شرکت تیلا» با مشاورت «مهندسین مشاور دکتر علی ادیبی» منعقد گردید که نهایتاً در اواسط سال ۱۳۵۲ به بهره‌برداری رسید.

ساختمان این تصفیه‌خانه در محلهٔ کُهباد و در کنار رودخانهٔ زُهره واقع شده بود. از آنجا که هندیجان از نعمت برق سراسری محروم بود، برای تأمین برق مورد نیاز تأسیسات تصفیهٔ آب، ۴ دستگاه موتور دیزل به قدرت ۱۰ اسب بخار که به ترتیب هر کدام با توانی برابر با ۱۰۰۰ و ۱۲۰۰ دور در دقیقه کار می‌کرد، تعبیه گردید. یک دستگاه دیزل برق به قدرت ۵ کیلووات نیز جهت روشنایی تأسیسات به آن اضافه گردید.

قدرت کلّی آب‌رسانی این تأسیسات ۱۰۵ گالن آمریکائی در دقیقه بود که قدرت کلّ آب‌رسانی آن به ارتفاع ۸۰ فوت می‌رسید. برای تأمین آب مصرفی ساکنان هندیجان‌شرقی که در ساحل طرف مقابل تأسیسات آب تصفیه قرار داشتند نیز یک رشته لولهٔ ۶ اینچی بر روی پُل پیاده‌رو معروف به «پُل مارک عیسائیان»، از هندیجان‌غربی به هندیجان‌شرقی کشیده شد که در انتقال آب به این منطقه نقش بسزایی داشت.

منابع و روایت‌ها

  1. روایت ارسالی دربارهٔ تأسیس تصفیه‌خانهٔ آب در هندیجان

    متن گردآوری‌شده و اصلاحات صاحب محتوا؛ مشخصات کامل کتاب‌شناختی و صفحه چاپی معلوم نیست.

درباره منبع این روایت

این فصل بر پایه متن گردآوری‌شده تاریخ هندیجان و اصلاحات ارائه‌شده توسط صاحب سایت تنظیم شده است. روایت‌های محلی و آمار به همین متن منتسب‌اند؛ مشخصات کامل کتاب و شماره صفحات چاپی در دسترس نیست.

تاریخ‌های معلوم مطابق روایت منبع و اصلاحات صاحب محتوا ثبت شده‌اند. تاریخ نامعلوم به سال مشخص تبدیل نشده و بخش‌های ناقص و ناخوانای مشخص‌شده در نسخه تحریری کنار گذاشته شده‌اند.