رفتن به متن فصل
هندیجانHENDIJANتاریخ و میراث
فصل ۲۸HENDIJAN / HERITAGE

دهه ۱۳۳۰ خورشیدی؛ تاریخ دقیق گشایش مشخص نیست

دبستان دخترانهٔ ادیب

روایت تلاش برای گشایش نخستین دبستان دخترانه هندیجان، نام‌نویسی دانش‌آموزان و ساخت ساختمان مستقل مدرسه ادیب.

روایت محلی · بر پایه متن ارسالی و اصلاحات صاحب محتوا

آغاز مطالعه تاریخ و میراث هندیجان

دبستان دخترانهٔ ادیب

پس از گذشت بیش از ۳۰ سال از تأسیس دبستان شوکت، به عنوان اولین مدرسهٔ هندیجان در سال ۱۳۰۴، نهایتاً در سال ۱۳۳۵ تلاش‌های بسیاری برای تأسیس یک مدرسهٔ دخترانه در هندیجان صورت گرفت. تا آن زمان با توجه به سنتی بودن فضای فرهنگی هندیجان، درس خواندن دختران مورد پسند جامعه نبود و هیچ مدرسهٔ دخترانه‌ای به طور رسمی در هندیجان فعالیت نداشت و اگر دختری قصد تحصیل را داشت، می‌بایست در مدرسهٔ شوکت، در کنار دانش‌آموزان پسر درس می‌خواند و یا اینکه با اجارهٔ یک دکان یا اتاقی از یک خانه، آن هم به طور غیررسمی به تحصیل می‌پرداخت.

تأسیس مدرسهٔ دخترانه در هندیجان با مشکلات بسیاری روبرو بود که از جملهٔ آن مشکلات، ضوابط ادارهٔ فرهنگ آن زمان بود، مبنی بر اینکه برای تأسیس مدرسهٔ دخترانه می‌بایست حداقل تعداد ۲۵ نفر دانش‌آموز دختر ثبت‌نام می‌کردند، اما نام‌نویسی ۲۵ دانش‌آموز دختر، آن هم در محیط سنّتی آن دوران در هندیجانِ کم‌جمعیت، امری بسیار دشوار بود. بسیاری از خانواده‌ها مخالف این بودند که دخترانشان به مدرسه بروند. به اعتقاد آنها دختران نمی‌بایست باسواد شوند، چرا که بر این باور بودند که: «دختری که سواد داشته باشد، نامه‌پرانی می‌کند.»

با تلاش‌های بسیاری که بزرگان و افراد باسواد شهر داشتند، تعدادی از دختران هندیجانی که اکثراً از خانواده‌های متنفّذ آن زمان بودند، ثبت‌نام شدند. اما تعداد افراد به حدّ نصاب نرسید و تنها توانستند تعداد ۱۹ دانش‌آموز دختر را نام‌نویسی کنند. با تلاش بزرگان شهر و همکاری آقای «امیری» رئیس ادارهٔ فرهنگ هندیجان، تصمیم بر آن شد که نام ۶ دانش‌آموز دختر دیگر را به صورت فُرمالیته (تشریفاتی) به لیست دانش‌آموزان اضافه کنند و تعداد نام‌نویسی‌ها را به ۲۵ نفر برسانند. این اتفاق در حالی رخ داد که آن ۶ دانش‌آموز دختر، فقط نامشان در لیست دانش‌آموزان کلاس ثبت شده بود و به هیچ‌وجه حضور فیزیکی در آن کلاس را نداشتند. قرار بر این شد که اگر بازرسی جهت بازدید، در کلاس حضور می‌یافت و تعداد دانش‌آموزان حاضر در کلاس را کمتر از لیست اسامی آنها می‌دید، معلم کلاس، غیبت دانش‌آموزان را به بهانهٔ بیماری و سایر مشکلات رایج آن دوره توجیه کند و این‌گونه شد که اولین مدرسهٔ دخترانهٔ هندیجان با نام «ادیب» در یک خانهٔ استیجاری تأسیس یافت.

پس از گذشت ۲ سال از تأسیس شهرداری هندیجان، یعنی در سال ۱۳۳۹، طبق قانون «صدی پنج شهرداری» که مبنی بر این بود که پنج‌درصد از درآمد سالانهٔ شهرداری، برای امور فرهنگی شهر اختصاص داده شود، برای مدرسهٔ دخترانهٔ ادیب با تخصیص بودجهٔ پنج‌درصدی از درآمد سالانهٔ شهرداری هندیجان، کلنگ ساخت یک بنای مستقل زده شد و در سال بعد، یعنی سال ۱۳۴۰، مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

از اولین دانش‌آموزان دختری که در هندیجان به تحصیل پرداختند و در سال‌های بعد با گذراندن دانشسرای مقدماتی به عنوان اولین بانوان آموزگار بومی در هندیجان شروع به فعالیت نمودند، می‌توان از بانوان «معصومه حسینی‌نژاد» و «شوکت‌السادات مستطاب» نام برد.

منابع و روایت‌ها

  1. روایت ارسالی دربارهٔ دبستان دخترانهٔ ادیب

    متن گردآوری‌شده و اصلاحات صاحب محتوا؛ مشخصات کامل کتاب‌شناختی و صفحه چاپی معلوم نیست.

درباره منبع این روایت

این فصل بر پایه متن گردآوری‌شده تاریخ هندیجان و اصلاحات ارائه‌شده توسط صاحب سایت تنظیم شده است. روایت‌های محلی و آمار به همین متن منتسب‌اند؛ مشخصات کامل کتاب و شماره صفحات چاپی در دسترس نیست.

تاریخ‌های معلوم مطابق روایت منبع و اصلاحات صاحب محتوا ثبت شده‌اند. تاریخ نامعلوم به سال مشخص تبدیل نشده و بخش‌های ناقص و ناخوانای مشخص‌شده در نسخه تحریری کنار گذاشته شده‌اند.