شرکت میگوی شریمپ، فرآوری و صادرات

شرکت میگوی شریمپ، فرآوری و صادرات

تأسیس شرکت میگوی شریمپ در هندیجان

در سالی نامشخص شخصی به نام «مهندس حسین جوادی» که فارغ‌التحصیل مهندسی برق از دانشگاه انگلستان و مسئول عملیات سازمان آب و برق خوزستان بود, به هندیجان آمد و با مذاکراتی که با آقای

رفیع علوی‌نژاد. شهردار وقت هندیجان داشت. درخواست کسب امتیاز میگوی هندیجان را داشت. پیش از آن به علت وفور صید میگو و نبود نیروی برق سراسری و دستگاه‌های سرد کننده فریزری در

منازل, مردم هندیجان به اندازه مصرف روزانه خود میگو و ماهی تهیه کرده و مازاد میگوی صید شده توسط صیادان, به شهرهای مجاور از جمله معشور و سایر شهرهای اطراف ارسال شده و به فروش

یان و نزدیکان محمدرضاشاه بودند» امتیاز تأسیس شرکت میگو در هندیجان را دریافت

می‌رسید. مهندس جوادی با همکاری «تیمسار کمانگر» و «فربدون خبیر» معروف به «مهندس تدی» که از در

کرده و فعالیت خود را آغاز نمودند.

برای آغاز این فعالیت از طرف مسئولین شهری برای آنها شروطی عنوان گردید که از جمله آن شروط این بود که میگوی مازاد صید شده را خریداری کرده و تأمین میگوی مورد نیاز مردم هندیجان در

اولویت کار آنها باشد و تغیبری در قیمت خرید میگو برای مردم بومی هندیجان صورت نگیرد. از مهمترین شروط دیگرآنها این بود که از کارگران بومی هندیجان, مخصوصاً مردم هندیجان‌شرقی که اکثراً

صیاد بودند. جهت تأمین نیروی انسانی این شرکت استفاده گردد. لذا با پذیرفتن شروط عنوان شده از طرف مسئولین هندیجان, کارگاه میگو در هندیجان‌شرقی در حاشیهُ رودخانه زمره تأسیس یافت.

دراین کارگاه با استفاده از آب رودخانه که به وسیلهٌ دستگاه‌های تصفیهُ آب, به کیفیت خوبی می‌رسید به شستشو, فرآوری و بسته‌بندی میگو می‌پرداختند. در ابتد به علت بی‌نصیب بودن هندیجان از

شبکه برق سراسری و نبود فریزرهای برقی, از سردخانه‌هایی که سوخت مورد نیا آنه بنزین بود. جهت انجماد میگو استفاده می‌کردند که پس از سبری کردن پروسه انجماد. محصولات خود را به وسیلة

ماشین‌های سردخانه‌دار به تهران انتقال داده و در آنجا به فروش می‌رساندند. با گسترش پیدا کردن فعالیت این کارگاه و معرفی کیفیت عالی میگوی هندیجان و معروف شدن آن در خاورمیانه و

کشورهای اروپایی و حمایت درباریان حکومت پهلوی, در سال ۱۳۴۶ این کارگاه به فاصلهٌ ۱۴ کیلومتری جنوب هندیجان و در محدوده «بحرکان» در کرانة ساحل دریای خلیج فارس منتقل شده و به

دستگاه‌های جدید و پیشرفته موجود آن زمان مجهز گردید. یک راه شوسه نیز از بخش مرکزی هندیجان, تا محل جدید راهآندازی کارگاه مورد نظر کشیده شد تا عبور و مرور وسایل نقلیه و انتقال

محصولات به این شرکت به راحتی امکان‌پذیر باشد و در فصل زمستان, بارندگی و گل و لای حاصل از آن, مانع فعالیت شرکت نشود.

این شرکت بزرگ که نام «شریمپ»۲" را به خود اختصاص داده بود. پس از صید میگو به وسیله لنج‌های موتوری از دریای خلیج‌فارس و انتقال آن به کارگاه, پنج عملیات: شستشو, طبقه‌بندی, نمک سود

کردن, بسته‌بندی و انجماد میگوهای صید شده را انجام می‌داد. در مواقعی نیز که لنج‌ها صیدی نداشتند از سایر مسساتی که در امر صید و صیادی فعالیت می‌کردند. میگوی مورد نیاز خود را خریداری

نموده و پس از انجماد و بسته‌بندی به کشورهای اروپایی صادر می کردند.

نوار نقاله جهت انتقال میگو به بخش طبقه‌بندی

این شرکت به سه روش میگوی مورد نیاز خود را تهیه می‌نمود:

-اتعداد ‎٩‏ فروند لنج که از بندرعباس به صورت قراردادی, با حقوق ماهانه ۶۰ هزار ریال, طبق برنامة تنظیم شده از طرف شرکت. درایام صید به کار صید میگو مشغول بودند و میگوهای صید شده را به

شرکت تحویل می‌دادند.

-۲چندین فروند لنج هندیجانی را با قرارداد ماهانه مبلغ ۲۰ هزار ریال به استخدام خود درآورده بودند و هر کیلوگرم میگوی صید شده را به مبلغ ۱۸ ریال از آنان خریداری می‌کردند.

-۲تعدادی لنج خصوصی که به صورت خصوصی اقدام به صید میگو می‌کردند و به نرخ آزاد میگوی صید شده را به شرکت شریمپ می‌فروختند.

مدت زمان صید میگو در خردادماه هر سال پایان یافته و مجددا از آبان‌ماه همان سال دوباره شروع می‌شد.

برق شرکت شریمپ

از آنجا که هندیجان از نعمت نیروی برق سراسری محروم بود. برای تأمین برق مورد نیاز در شرکت شریمپ تعداد ۵ دستگاه مولد برق مورد استفاده قرار می‌گرفت که مشخصات آنها به شرح زیر است:

در شب این موتورها با حداکثر شدت جریان ۲۰ آمپر و در روز که تمامی دستگاه‌های انجماد روشن بوده و کار می‌کردند, با حداکثر شدت ۳۵۰ آمپر مشغول به کار بودند.

‎ ( ( (‏ آ آ آ آ آ آ ‎ <‏ آآ سس

کارخانهٌ برق تأسیسات شرکت شربمپ

از جمله دستگاه‌های این شرکت می‌توان دستگاه‌های زیر را نام برد:

-دو دستگاه سردخانه, جمعاً دارای ۲۵ موتور که در تمام ۲۴ ساعت. مشغول به کار بوده و هر کدام با شدت جریان ۱۲ آمپر کار می‌کردند.

-یک دستگاه تونل انجماد که دارای ۶ موتور بود.

-دو کارخانه یخ‌سازی که هر کدام با حداکثر شدت جریان ۲۰ آمپری کار کرده و در هر ۲۴ ساعت تعداد ۱۲۰ قالب يخ تولید میکردند.

-تعداد ۱۵ پایهٌ چوبی, شبکه داخلی توزیع برق این شرکت را تشکیل می‌دادند که بر روی این ۱۵ پایه, تعداد ۱۵ شعله لامپ ۱۰۰ وات نصب گردیده بود. مجموعاً باراین کارخانه به حدود ۵۰۰ کیلووات

می‌رسید.

در آن سال‌ها در صورتی که شبکه برق سراسری سازمان آب و برق خوزستان به هندیجان کشیده می‌شد. این شرکت تنها مشترک صنعتی آن شبکه محسوب می‌شد.

کارگران این شرکت در فصل صید. بالغ بر ۲۰۰ نفر بودند که علاوه بر مردان, زنان بومی هندیجان نیز جهت پاکسازی و فرآوری میگو در آنجا مشغول به فعالیت بودند. در بقیه فصول سال که صید میگو

کاهش می‌یافت, تعداد کارگران به ۶۰ تا ۸۰ نفر تقلیل پیدا می کرد.

ظرفیت این شرکت حدود ۸۱۰ تن میگو در سال بود که تقربباً ۱۰ درصد آن برای مصارف داخلی بود و ‎٩۰‏ درصد آن به کشورهای فرانسه, آمریکا و دیگر کشورها صادر می‌شد.

میگو در این کارخانه پس از پوست کنی, شستشو داده می‌شد و با دستگاه‌های مخصوص طبقه بندی (سورتینگ) به چهار دسته: ممتاز عالی, خوب و متوسط جداسازی و تقسیم می‌گردید و پس از

نمک‌سود شدن در جعبه‌های پنج پوندی بسته‌بندی شده و در تونل انجماد يا سردخانه قرار داده می‌شدند و پس از انجماد کامل, در کارتن‌های مخصوص که گنجایش ۱۰ جعبه ۵ پوندی را داشتند به

خارج از کشور صادر می‌گردید. به طور متوسط هر کیلوگرم میگوی ممتاز به مبلغ ۱۵۰ ریال به فروش می‌رسید.

نمونه فاکنور صادرات میگوی هندیجان به کشورهای اروپایی

کارخانه پودر ماهی

دراین کارگاه, هنگام تحویل میگوی صید شده از لنج‌ها, مقداری ماهی کوچک از قبیل کوسه‌ماهی, نقره‌ماهی و سیر جانوران کوچک دریائی در میان میگوها یافت می‌شد که آنها را از میگوها جدا نموده و

پس از خشک نمودن در کارخانه تهیهٌپودر میگو به صورت پودر درآورده و در گونی‌های مخصوص جهت مصارف مرغداری به فروش می‌رساندند. محصول تولیدی این بخش از شرکت در صورت وجود

ماهی و سایر موجودات دریائی در میان میگوهای صید شده اغلب به حدود ۱ تن پودر ماهی می‌رسید.

این شرکت تا پیش از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ فعالیت داشت. اما پس از انقلاب» سهام‌داران آن به علت وابسته بودن به حکومت پهلوی متواری و کارخانه پلمپ و تجهیزات آن مصادره گردید. در حال حاضر

ساختمان این شرکت در کنار ساحل بحرکان مخروبه‌ای مترو که است.